A Framework for Engineering Shadh (Rare) Fatwas: A Model for Utilizing the Capital of Divergent Opinions in Islamic Governance

Document Type : Original Article

Author

Level 4 of Islamic Seminary, PhD in Jurisprudence (Fiqh) from Al-Mustafa International University, Qom, Iran

10.22081/ijp.2026.73406.1102

Abstract

This article examines the foundations of divergent opinions among Shiite jurists. Employing an analytical-deductive approach, it treats this phenomenon not as a flaw, but as a factor for dynamism, intellectual richness, and the flexibility of jurisprudence (Fiqh) in addressing contemporary issues and governmental crises. While emphasizing the unity of the sources of legal deduction (Ijtihad), the present study traces the primary causes of disagreement to varying levels of understanding and interpretation of Sharia texts. It further elucidates the religious authority (Hujjiyyah) of a Mujtahid’s opinion for himself and his followers (Muqallids). Finally, by highlighting the role of "Shadh" (rare) fatwas throughout different historical eras, it analyzes the capacity of these opinions to guide the Islamic system out of complex contemporary deadlocks. The central question is: what functions can rare fatwas and the divergence of legal opinions serve within the jurisprudential framework and, consequently, within the system of Islamic governance? The key finding of this article is that both the plurality of legal opinions and the emergence of rare (Shadh) views represent a jurisprudential opportunity rather than a threat. Under the framework of the Wilayah system, these can serve as primary resources for generating solutions to overcome governmental crises. "Shadh" fatwas from various historical periods of jurisprudence can function as innovative mechanisms for addressing complex administrative deadlocks in the modern era.
 

Keywords

References

آخوند خراسانی، محمدکاظم. (1381). کفایة الاصول (ج۲). قم: جامعه مدرسین.
أحسائی، ابن ابی جمهور. (1403ق). عوالی الئالی. قم: نشر سیدالشهداء.
ارسطا، محمدجواد. (1393). نشست علمی فتوای معیار در قانونگذاری.
انصاری، مرتضی. ‌‌(1415ق). المکاسب. قم: کنگره بزرگداشت شیخ اعظم انصاری.
حر عاملی، محمد بن الحسن. (1400ق). وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
حسینی‌عاملی،محمد جواد. ‌‌(1419ق). مفتاح الکرامه. قم: نشر مؤسسة النشر الإسلامی.
حلی، یوسف بن مطهر. (1413ق). مختلف الشیعة. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
سبزواری، سیدعبد الاعلی. ‌‌(1411ق). مهذب الاحکام. قم: دار التفسیر
صدوق، محمد بن علی بن حسین بن موسی بن بابویه قمی. ‌‌(1395ق). کمال الدین و تمام النعمه. تهران: دار الکتب الاسلامیه.
مبلغی، احمد. ‌‌(1398). مصاحبه با شبکه اجتهاد.
مجلسی، محمدباقر. (1403ق). بحارالانوار الجامعه لدرر اخبار الائمة الاطهار. بیروت: دار احیاء التراث العربی.
مظفر، محمدرضا. ‌‌(1395). اصوال الفقه. قم: منشورات فیروزآبادی.
مکارم شیرازی، ناصر. (1428ق). انوار الاصول. قم: مدرسه الامام علی بن ابیطالب.
میرزای قمی، ابوالقاسم. ‌‌( 1363). قوانین الاصول. قم: حوزه علمیه اسلامی.
نجاشی، ابوالعباس. (1374). الرجال. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
نوری، میرزا حسین. ‌‌(1408 ق). مستدرک الوسائل. قم: مؤسسة آل البیت لاحیاء التراث.

Files

History

  • Receive Date: 10 April 2025
  • Revise Date: 20 June 2025
  • Accept Date: 19 July 2025

Share

How to cite

Statistics